Wie zich verder wil verdiepen in de Bandkeramiek vindt hier een groeiend overzicht van publicaties, video's, websites en andere achtergrondinformatie over de eerste boeren van Nederland. Van wetenschappelijke rapporten en boeken tot documentaires, educatieve video's en digitale bronnen: deze pagina brengt kennis uit verschillende organisaties en instellingen samen. Het overzicht wordt de komende jaren verder uitgebreid.
Partners die relevante publicaties of andere bronnen willen delen, kunnen deze aanmelden bij de samenwerking.
Video
Steentijd: Eerste boeren
Klokhuis
Aflevering voor het primair onderwijs, groep 5-8. 7500 jaar geleden trokken er in ons land alleen nog jagers/verzamelaars rond. Maar vanuit midden Europa trekken dan de eerste boeren Limburg binnen. Het zijn de bandkeramiekers. Nienke gaat op bezoek bij deze boeren en ziet dat er een hele nieuwe manier van leven ontstaat.
In deze aflevering gaat Frans op onderzoek uit naar onze én zijn eigen achtergrond. Migratie is namelijk een belangrijk onderdeel van onze provincie, echt iets typisch Limburg. Zelfs het allereerste begin van de 'Limburgers' komt voort uit migratie: de Bandkeramiekers.
Aflevering 1: Jagers en boeren (15.000 v. Chr. – 2000 v. Chr.)
Na de ijstijd krijgt Nederland langzaam zijn huidige vorm. Door klimaatveranderingen moeten de eerste bewoners zich aan hun nieuwe leefomstandigheden aanpassen. In Het verhaal van Nederland volgen we Ava, een jonge jagersvrouw. Haar leven zal radicaal veranderen wanneer ze in aanraking komt met de eerste boerenkolonisten, in het Zuid-Limburgse heuvellandschap. De jagers en boeren zijn onze eerste bewoners maar zijn ze ook onze voorouders?
In opdracht van het Limburgs Museum zijn een aantal videoclips gemaakt om te illustreren wat ze deden en hoe ze dat deden in verschillende momenten van de geschiedenis, bij verschillende culturen. In deze aflevering zie je hoe bandkeramiek werd vervaardigd ten tijde van de gelijknamige cultuur zo'n 3.500 jaar v. Chr.
Rond 5.300 voor Christus vestigden de eerste boeren zich in Limburg. Ze verbouwden graan en hielden rundvee. Van deze boeren zijn aardewerkresten gevonden met spiraal- en bandvormige versieringen. Hun tijdperk wordt dan ook aangeduid als de 'Bandkeramische cultuur', oftewel 'Bandkeramiek'.
Ivo van Wijk, Luc Amkreutz & Daan Raemaekers - 2025
Deze publicatie is verschenen ter gelegenheid van de tentoonstelling 'Boven het maaiveld. 25 jaar archeologische vondsten', in het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden.
Deze publicatie is verschenen ter gelegenheid van de tentoonstelling 'Boven het maaiveld. 25 jaar archeologische vondsten', in het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden.
Wonen en begraven op de Caberg van het vroege neolithicum tot en met de vroege middeleeuwen Inventariserend Veld Onderzoek van een cultuurlandschap te Maastricht-Lanakerveld
Lucas Meurkens & Ivo van Wijk - 2009
Verslag van het onderzoek naar bandkeramische nederzettingen te Maastricht-Caberg.
Podcast duikt in het mysterie van een bijzondere bandkeramische scherf
Verhalen van Limburg
Wat betekent het mysterieuze symbool op een 7.000 jaar oude aardewerkscherf van de Bandkeramiekers? Die vraag staat centraal in een boeiende podcastaflevering waarin archeologen, conservatoren en andere experts op zoek gaan naar de betekenis van dit bijzondere teken uit de tijd van de eerste boeren van onze regio.
Een groep van 20 kinderen heeft gewerkt aan het bijzondere project "Leven als een Bandkeramieker". Tijdens deze unieke workshop, die op zaterdag 5 en 12 oktober 2024 plaatsvond, leerden de kinderen over de fascinerende wereld van de Bandkeramiekers, een van de oudste beschavingen van Europa en ook de vroege bewoners van Stein en omgeving.
